Amerykańska 3. Armia: od Renu do Czech

Amerykańska 3. Armia: od Renu do Czech

Amerykańska 3. Armia: od Renu do Czech

3. Armia z jej cha­ry­zma­tycz­nym dowódcą – gen. por. George’em S. Pattonem – prze­szła naj­dłuż­szy szlak bojowy spo­śród wszyst­kich armii ame­ry­kań­skich, zakoń­czony w zachod­nich Czechach i pół­noc­nej Austrii. Walki w ostat­nich tygo­dniach wojny były nadal zacięte, a prze­ciw­nik mocno osła­biony, ale nadal zde­ter­mi­no­wany do sta­wia­nia oporu.

28 marca 1945 r., w momen­cie, gdy alianci sfor­so­wali Ren i pod­jęli osta­teczną bata­lię o Niemcy, gen. Dwight D. Eisenhower – naczelny dowódca Sił Alianckich w Europie – pod­jął ważną decy­zję. Uznał, że wyścig do Berlina nie przy­nie­sie niczego dobrego, zwłasz­cza że zgod­nie z usta­le­niami kon­fe­ren­cji w Jałcie z lutego 1945 r. Niemcy miały być podzie­lone na strefy oku­pa­cyjne. Co prawda dokładne gra­nice tych stref nie zostały jesz­cze wyzna­czone, zro­biono to dopiero 5 czerwca 1945 r., wyda­jąc tzw. Deklarację Berlińską (raty­fi­ko­waną w cza­sie kon­fe­ren­cji w Poczdamie w lipcu-sierp­niu 1945 r.), ale ogól­nie było wia­domo – trzy strefy (bry­tyj­ska, ame­ry­kań­ska i radziecka; z dwóch pierw­szych dodat­kowo miała być wydzie­lona strefa fran­cu­ska) będą mniej wię­cej równe, nie­za­leż­nie od tego, jakie tereny zostaną zajęte przez poszcze­gólne armie. Churchill uwa­żał, że bry­tyj­ska 21. Grupa Armii, po zli­kwi­do­wa­niu nie­miec­kiego kotła w Zagłębiu Ruhry, powinna ruszyć na Berlin, wciąż mając w pod­po­rząd­ko­wa­niu ame­ry­kań­ską 9. Armię; popie­rał go mar­sza­łek Montgomery. Na tym eta­pie wojny jed­nak to Amerykanie decy­do­wali, mając w Europie znacz­nie wię­cej wojsk.
Generał Eisenhower, z popar­ciem pre­zy­denta Franklina D. Roosevelta i gen. George’a C. Marshalla (szefa Sztabu US Army), wydał dyrek­tywę, w któ­rej zachodni alianci rezy­gno­wali z natar­cia na Berlin. Zgodnie z nią główne natar­cie od Renu miała teraz pro­wa­dzić ame­ry­kań­ska 12. Grupa Armii, do któ­rej miała powró­cić ame­ry­kań­ska 9. Armia, cza­sowo oddana do dys­po­zy­cji bry­tyj­skiej 21. Grupy Armii. W ramach natar­cia 12. Grupy Armii na głów­nej osi miała prze­miesz­czać się 1. Armia, kie­ru­jąca się na Lipsk i Drezno. Jej zada­niem było zaję­cie ostat­niego prze­my­sło­wego regionu Niemiec (Lipsk, Drezno, Chemnitz, Jena, Zwickau, Halle), który mógł jesz­cze sta­no­wić zaple­cze logi­styczne po utra­cie Śląska oraz Zagłębia Ruhry. 9. Armia miała osła­niać pół­nocne skrzy­dło głów­nego natar­cia, kie­ru­jąc się ku Łabie – i zatrzy­mać się na tej linii. Na pół­noc od 9. Armii nacie­rać mieli Brytyjczycy, kie­ru­jąc się w rejon Szlezwika-Holsztynu i Lubeki. Z kolei 3. Armia gen. George’a S. Pattona miała osła­niać połu­dniowe skrzy­dło głów­nego natar­cia, kie­ru­jąc się ku gra­nicy nie­miecko-cze­skiej. Głównym zada­niem 1. Armii było roz­cię­cie nie­miec­kich sił na dwie czę­ści, nie mające ze sobą kon­taktu.

3. Armia gen. George’a S. Pattona

3. Armia sfor­so­wała Ren głów­nymi siłami 28 marca 1945 r. W tym momen­cie skła­dała się ona z trzech kor­pu­sów. Jej dowódcą był gen. por. George Smith Patton Jr. (11 listo­pada 1885 r. – 21 grud­nia 1945 r.), który ukoń­czył Akademię Wojskową w West Point w 1909 r., zosta­jąc pod­po­rucz­ni­kiem kawa­le­rii. Wziął udział w Olimpiadzie w Sztokholmie w 1912 r. w pię­cio­boju nowo­cze­snym, zaj­mu­jąc szó­ste miej­sce wśród 31 star­tu­ją­cych w tej kon­ku­ren­cji. Pierwszym doświad­cze­niem bojo­wym George’a S. Pattona był udział w eks­pe­dy­cji gen. Pershinga prze­ciwko Meksykowi w cza­sie rebe­lii Pancho Villa w 1916 r. W maju 1917 r. kpt. Patton został wybrany do ame­ry­kań­skich Sił Ekspedycyjnych w Europie, a w listo­pa­dzie tegoż roku odde­le­go­wano go do two­rzo­nych we Francji ame­ry­kań­skich sił pan­cer­nych. Pod koniec wojny w tym­cza­so­wym stop­niu pod­puł­kow­nika dowo­dził bry­gadą pan­cerną, a po woj­nie – kom­pa­nią kawa­le­rii; w latach 1923 – 1924 ukoń­czył Commanding and Staff College. Służąc od 1927 r. w Szefostwie Kawalerii jako ofi­cer szta­bowy, zaczął roz­wi­jać kon­cep­cję uży­cia sił zme­cha­ni­zo­wa­nych. Od 1932 r. dowo­dził 3. puł­kiem kawa­le­rii, a od 1938 r. (w stop­niu puł­kow­nika) – 5. puł­kiem kawa­le­rii. Kiedy po nie­miec­kim ataku na Polskę w 1939 r. w Stanach Zjednoczonych sfor­mo­wano 1. i 2. Dywizję Pancerną, płk Patton został dowódcą 2. Brygady Pancernej w 2. DPanc. Wkrótce mia­no­wano go gene­ra­łem bry­gady. W 1941 r. został dowódcą 2. DPanc w stop­niu gene­rała majora. W tym cza­sie Patton uzy­skał też licen­cję pilota, sam pilo­tu­jąc samo­loty obser­wa­cyjne, uży­wa­jąc ich do dowo­dze­nia for­ma­cjami pan­cer­nymi. W 1942 r. został dowódcą I Korpusu Pancernego, a póź­niej też komen­dan­tem Desert Training Center – ośrodka przy­go­to­wu­ją­cego ame­ry­kań­skie woj­ska do dzia­łań w Europie. W marcu 1943 r., po zdję­ciu ze sta­no­wi­ska dowódcy II Korpusu – gen. mjr. Lloyda Fredendalla,
gen. Patton zajął jego miej­sce.

  • Michał Fiszer, Jerzy Gruszczyński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE