Airbus poten­tat nie tylko lot­ni­czy

Europejskie laboratorium Columbus  – ważny element Międzynarodowej  Stacji Kosmicznej.

Europejskie labo­ra­to­rium Columbus – ważny ele­ment Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Gdy pada nazwa Airbus, pierw­szymi sko­ja­rze­niami są samo­loty komu­ni­ka­cyjne A.320 i A.380, trans­por­towe C295 oraz myśli­wiec wie­lo­za­da­niowy Eurofighter Typhoon. A prze­cież euro­pej­ski kon­cern, drugi po Boeingu pod wzglę­dem wiel­ko­ści i zna­cze­nia na świe­cie, to nie tylko samo­loty. Airbus, a dokład­niej jego oddział Airbus Defence and Space (ADS), reali­zuje pro­jekty w kosmicz­nej – dosłow­nie – skali.

Firma powstała 10 lipca 2000 r. pod nazwą European Aeronautic Defence and Space Company NV (EADS) jako spółka publiczna z ogra­ni­czoną odpo­wie­dzial­no­ścią z połą­cze­nia trzech innych: fran­cu­skiej Aérospatiale-Matra, nie­miec­kiej DaimlerChrysler Aerospace (DASA) i hisz­pań­skiej Construcciones Aeronáuticas (CASA), jej sie­dzibą została holen­der­ska Lejda. W poło­wie 2003 r. spółka wchło­nęła pro­du­centa sate­li­tów Astrium została prze­mia­no­wana na EADS Astrium. W stycz­niu 2014 r. EADS ule­gła reor­ga­ni­za­cji, w wyniku któ­rej z oddzia­łów Airbus Military, Astrium i Cassidian powstała Airbus Group NV. 27 maja 2015 r. spółka została zare­je­stro­wana jako euro­pej­ska – na końcu nazwy poja­wił się przy­ro­stek SE (socie­tas Europaea) i w końcu 12 kwiet­nia bie­żą­cego roku otrzy­mała nazwę ofi­cjalną Airbus SE. Obecnie sie­dzibą ADS jest Madryt. Posiada ona trzy wydziały: samo­lo­tów woj­sko­wych, sys­te­mów kosmicz­nych oraz komu­ni­ka­cji, zwiadu i bez­pie­czeń­stwa.

Systemy wyno­sze­nia

Airbus Defence and Space reali­zuje samo­dziel­nie bądź w koope­ra­cji wszyst­kie pro­jekty zwią­zane z dużymi euro­pej­skimi rakie­tami kosmicz­nymi. W chwili obec­nej w eks­plo­ata­cji znaj­dują się rakieta Ariane-5. To koń pocią­gowy euro­pej­skiego pro­gramu kosmicz­nego. Należy do kate­go­rii nosi­cieli cięż­kich i jest zdolna do wyno­sze­nia na niską orbitę oko­ło­ziem­ską (Low Earth Orbit, LEO) ładun­ków o masie do 21 t. Jednak jej pod­sta­wową funk­cją jest wyno­sze­nie na orbitę przej­ściową do geo­sta­cjo­nar­nej (Geostationary Transfer Orbit, GTO) sate­li­tów tele­ko­mu­ni­ka­cyj­nych. W przy­padku wynie­sie­nia poje­dyn­czego, masa sate­lity może wyno­sić do 10 200 kg, jeżeli jest to para mniej­szych, suma ich mas jest mniej­sza o pół tony. Ariane-5 jest wystrze­li­wana z dedy­ko­wa­nego kom­pleksu star­to­wego ELA-3, poło­żo­nego w Centre Spatial Guyanais w pobliżu Kourou w Gujanie Francuskiej.
ADS pra­cuje obec­nie nad zastą­pie­niem prze­sta­rza­łej rakiety nośnej Ariane-5 nową, bar­dziej eko­no­miczną kon­struk­cją. Kontrakt na nią, w wyso­ko­ści 2,4 miliarda euro, został pod­pi­sany w sierp­niu 2015 r. Dla tego celu powo­łana została spółka joint ven­ture Airbus Safran Launchers (obec­nie Ariane Group). Rakieta Ariane-6 będzie wystę­po­wała w dwóch wer­sjach. Ariane-62 umoż­liwi wyno­sze­nie poje­dyn­czych sate­li­tów o masie do 4,5 t na GTO i do 7 t na orbitę polarną, a Ariane-64 dwóch o masie łącz­nej do 12 t na GTO i do 20 t na LEO. Rakieta, star­tu­jąca z budo­wa­nego obec­nie nowego kom­pleksu ELA-4, ma wejść do eks­plo­ata­cji nie wcze­śniej, niż w 2020 r.

  • Waldemar Zwierzchlejski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE