AGM-88E AARGM – odpo­wiedź na współ­cze­sne wyzwa­nia

Program pocisku przeciwradiolokacyjnego AGM-88E AARGM zainicjowało Naval Weapons Center z China Lake po analizie doświadczeń zdobytych podczas użycia bojowego pocisków AGM-88 HARM.

Program poci­sku prze­ciw­ra­dio­lo­ka­cyj­nego AGM-88E AARGM zaini­cjo­wało Naval Weapons Center z China Lake po ana­li­zie doświad­czeń zdo­by­tych pod­czas uży­cia bojo­wego poci­sków AGM-88 HARM.

Jednym z naj­waż­niej­szych wyzwań dla bez­pie­czeń­stwa Polski i NATO są rosyj­skie sys­temy anty­do­stę­powe A2/AD (Anti-Access/Area Denial), roz­wi­jane od dłuż­szego czasu przez Federację Rosyjską. Pod wzglę­dem geo­gra­ficz­nym Rosjanie budują sys­temy A2/AD w rejo­nie Murmańska, Petersburga, w obwo­dzie kali­nin­gradz­kim, na Krymie i w Syrii. Starają się nakło­nić do budowy A2/AD także Białoruś.

System anty­do­stę­powy A2/AD, to połą­cze­nie dzia­łań prze­ciw­nika, które wie­lo­war­stwowo ogra­ni­czają dostęp do teatru dzia­łań wojen­nych i ope­ro­wa­nie już roz­lo­ko­wa­nymi na nim siłami oraz środ­kami. W rosyj­skim kon­tek­ście cho­dzi głów­nie o sta­cje radio­lo­ka­cyjne, rakie­towe sys­temy obrony powietrz­nej i sys­temy rakie­towe do zwal­cza­nia celów lądo­wych oraz mor­skich, zdolne do pre­cy­zyj­nych ude­rzeń kon­wen­cjo­nal­nych i jądro­wych. Długofalowym celem jest stwo­rze­nie kom­plek­so­wego, zauto­ma­ty­zo­wa­nego sys­temu obrony, łączą­cego wszyst­kie siły i środki w jedną prze­strzeń infor­ma­cyjną.

Wyzwania dla Polski

Z naszego punktu widze­nia naj­waż­niej­sze zna­cze­nie ma sys­tem anty­do­stę­powy A2/AD roz­wi­nięty w obwo­dzie kali­nin­gradz­kim, sta­no­wiący zagro­że­nie dla państw poło­żo­nych w tym regio­nie, włą­cza­jąc w to Skandynawię i Europę Środkową. Oczywiście, z punktu widze­nia moż­li­wo­ści ope­ra­cyj­nych NATO, sta­nowi on zagro­że­nie dla całego Sojuszu Północnoatlantyckiego.
W obwo­dzie kali­nin­gradz­kim sta­cjo­nują jed­nostki: Floty Bałtyckiej, 11. Korpus Armijny Zachodniego Okręgu Wojskowego i 44. Dywizja Obrony Powietrznej Sił Powietrzno-Kosmicznych. Rejonu tego bro­nią trzy pułki rakiet prze­ciw­lot­ni­czych, a także dywi­zjony prze­ciw­lot­ni­cze dwóch bry­gad (79. Brygada Zmechanizowana, dowódz­two w Gusiewie; 336. Brygada Piechoty Morskiej w Bałtijsku) i jed­nego pułku (7. Samodzielny Pułk Zmechanizowany, Kaliningrad) wojsk lądo­wych. Najpoważniejszym zagro­że­niem jest 183. Pułk Rakiet Przeciwlotniczych z Gwardiejska, który ma w swoim skła­dzie dwa dywi­zjony sys­temu S-400 (doce­lowo zdolne do zwal­cza­nia celów na odle­gło­ści 250400 km, obec­nie 150 km) i jeden dywi­zjon S-300PM (zasięg 150 km). Równie groźny jest 1545. Pułk Rakiet Przeciwlotniczych roz­miesz­czony w Znamieńsku, mający trzy dywi­zjony sys­temu S-300W (zasięg 75100 km). I wresz­cie trzeci, 22. Samodzielny Pułk Przeciwlotniczy z Kaliningradu, dys­po­nu­jący pię­cioma bate­riami zesta­wów rakie­to­wych Tor-M1. W dywi­zjo­nach prze­ciw­lot­ni­czych sił lądo­wych znaj­dują się zestawy rakie­towo-arty­le­ryj­skie Tunguska, rakie­towe Strieła-10M3 i arty­le­ryj­skie ZSU-23 – 4M oraz prze­no­śne prze­ciw­lot­ni­cze zestawy rakie­towe Igła, Igła-S/Wierba. Jak widać nasy­ce­nie środ­kami obrony powietrz­nej róż­nych typów tak nie­wiel­kiego obszaru jest znaczne, a prze­cież w przy­padku kolej­nych prze­rzu­tów wojsk ich liczeb­ność jesz­cze wzro­śnie.
W skład 11. Korpusu Armijnego wcho­dzi ponadto 152. Brygada Rakietowa z Czerniachowska, obec­nie wypo­sa­żona w 12 tak­tycz­nych zesta­wów rakie­to­wych Toczka-U o zasięgu 120 km, która jest w trak­cie prze­zbro­je­nia w zestawy Iskander-M, mogące odpa­lać rakie­towe poci­ski bali­styczne o zasięgu 400500 km. Nie jest wyklu­czone, że bry­gada otrzyma naj­now­sze zestawy Iskander-K dodat­kowo dosto­so­wane do odpa­la­nia poci­sków manew­ru­ją­cych o zasięgu 500700 km (być może fak­tycz­nie nawet 20002500 km). Z kolei Flocie Bałtyckiej pod­lega 25. Samodzielna Nadbrzeżna Brygada Rakietowa wypo­sa­żona m.in. w 12 wyrzutni rakiet prze­ciw­o­krę­to­wych Bastion-P, zdol­nych zwal­czać cele mor­skie na odle­gło­ści 350 km lub lądowe na odle­gło­ści 450 km.
Próba prze­nik­nię­cia w funk­cjo­nu­jący w peł­nym zakre­sie sys­tem obrony powietrz­nej roz­wi­nięty w obwo­dzie kali­nin­gradz­kim musi się zakoń­czyć ponie­sie­niem znacz­nych strat, bez gwa­ran­cji znisz­cze­nia rakie­to­wych środ­ków ofen­syw­nych i zasad­ni­czych zgru­po­wań sił lądo­wych oraz mor­skich prze­ciw­nika. Aby wyko­na­nie zadań ude­rze­nio­wych przez siły powietrzne stało się moż­liwe, konieczne jest wcze­śniej­sze obez­wład­nie­nie naziem­nych środ­ków obrony prze­ciw­lot­ni­czej, w celu umoż­li­wie­nia lot­nic­twu bez­piecz­nego ope­ro­wa­nia we wła­snej i kon­tro­lo­wa­nej przez prze­ciw­nika prze­strzeni powietrz­nej.
Zasadniczo obez­wład­nie­nie naziem­nych środ­ków obrony prze­ciw­lot­ni­czej może być reali­zo­wane poprzez pro­wa­dze­nie walki elek­tro­nicz­nej i ogniowe obez­wład­nie­nie zesta­wów rakie­to­wych. W tym ostat­nim przy­padku za naj­waż­niej­sze uważa się nisz­cze­nie radio­lo­ka­cyj­nych sta­cji kie­ro­wa­nia ogniem, a za naj­lep­szy śro­dek do tego celu uznaje się samo­na­pro­wa­dza­jące poci­ski prze­ciw­ra­dio­lo­ka­cyjne.

Pociski prze­ciw­ra­dio­lo­ka­cyjne w Polsce i w NATO

W prze­szło­ści Polska dys­po­no­wała poci­skami prze­ciw­ra­dio­lo­ka­cyj­nymi Ch-25MP, w które były uzbro­jone samo­loty myśliw­sko-bom­bowe Su-22M4, dys­po­nu­jące zasob­ni­kami wska­zy­wa­nia celów Wjuga. W poci­skach tych sto­so­wano pasywne radio­lo­ka­cyjne gło­wice samo­na­pro­wa­dza­nia PRGS-1WP i PRGS-2WP, zop­ty­ma­li­zo­wane do zwal­cza­nia sta­cji kie­ro­wa­nia ogniem prze­ciw­lot­ni­czych zesta­wów rakie­to­wych Nike Hercules i Improved Hawk. Maksymalna odle­głość odpa­le­nia Ch-25MP wyno­siła 40 km. Planowano zakup poci­sków prze­ciw­ra­dio­lo­ka­cyj­nych Ch-58U o zasięgu 120 km, dosto­so­wa­nych do zwal­cza­nia zesta­wów prze­ciw­lot­ni­czych Patriot, ale Polska osta­tecz­nie ich nie wpro­wa­dziła, choć poci­ski tego typu dostar­czono NRD i Czechosłowacji.

  • Jerzy Gruszczyński, współpraca Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE